laptop_kadin_koltuk.jpgİnsanların gerçek dünyadan ve sosyal hayattan kopup sanal ortamda kendisine yeni bir dünya oluşturma çabası günlük hayatta birçok sorunu da beraberinde getiriyor. Bu sürecin nasıl geliştiği, insanların internet ve bilgisayar kullanımında nelere dikkat etmesi gerektiğini Mannheim Uyuşturucu Derneği’nde (DVM) Gençlik Uyuşturucu Danışma Merkezi ve Koruyucu Önlemler Bölümünde çalışan Mete Tuncay ile konuştuk. Tuncay, internet ve bilgisayar kullanımında yasaklamaların yerine bilinçli doğru ve gerekli şekilde kullanmayı öğrenmenin önemine dikkat çekti.

Günümüzde bilgisayar ve internet kullanımının hayatın her alanında yaygınlaşmasıyla ortaya çıkan bu yeni bağımlılık türleri hakkında kısaca bilgi verir misiniz?
Öncelikle ‘İnternet ve bilgisayar bağımlılığı nedir?’ bunu biraz açmalıyız. Eğer bir kişi bilgisayar kullanma konusunda dayanılmaz bir istek hissediyorsa, kullanmaya başlama ve kullanımı bitirme konusunda kontrolü kaybederse, uyku rahatsızlıkları, sinirlilik, huzursuzluk gibi sorunlar yaşaması, aile ve arkadaş çevresine ilgiyi kaybediyor ve görevlerini ihmal ediyorsa ve bilgisayar kullanma süresini ve kapsamını aile ve çevresinden saklamaya başlarsa ve problemlerden sanal dünyaya kaçıyorsa bunlar bağımlılık göstergeleridir. Bu durumlarda bir internet veya bilgisayar bağımlılığı söz konusu olabilir. Burada bilgisayar bağımlılığı ifadesinin içerisinde Playstation, X-Box, bilgisayar oyunları da dâhildir. Dünya Sağlık Örgütü bu bağımlılıkları henüz bir hastalık olarak kabul etmemiş durumda. Ancak bu durum birkaç sene içerisinde değişebilir.

Bu bağımlılık süreci nasıl gelişiyor? İnsanlar nasıl gerçek hayattan kopup kendilerini bu sanal ortama veriyorlar?
Bu genelde yavaş yavaş gelişen bir süreçtir. Gençlerin ve yetişkinlerin çoğu internete ve bilgisayara hem iş ve okul hayatlarında hem de özel hayatlarında yer veriyorlar. Bazen internet ve bilgisayar kullanımı kaçınılmaz durumda ama bazıları da chat, sörf, müzik dinleme veya indirmek için kullanıyor. Çoğu insan bunu uygun şekilde yapmasına rağmen internet ve bilgisayar kullanmanın tehlikesi de vardır. Özellikle gençler için bu tehlike daha büyük. Yetişkinler için internet hayatlarının bir parçası gibi iken gençler için bu durum daha farklı olabiliyor ve onların yaşamları internetin bir parçası haline dönüşebiliyor. Örneğin gençler için belli internet platformlarında arkadaşlıklar kurmaktalar. Önce gerçek hayatta yaşadıklarını yavaş yavaş internete veriyorlar. Bir geziye gittiğinde veya arkadaşlarıyla yaptığı buluşmalarda çektiği görüntü ve fotoğrafları buralarda paylaşıyor. Yaşadıklarını sanal dünyada paylaşıyor. Bu süreç içerisinde arkadaşlığın değeri ve algılanması da değişiyor. Özel bloglarda bu tür paylaşımlar daha ileri noktalara gidebilir.

Bu süreç ilerledikçe aile, okul, iş ve sosyal hayattaki diğer vazifelerini ihmal etme başlar. Hatta tıraş, banyo gibi kendi bakımı bile ihmal etmeye başlayarak gerçek arkadaş grubundan yavaş yavaş uzaklaşır. Anne-babasıyla olan irtibatını da zayıflatır veya koparır. Çok ilginçtir bu gelişim uyuşturucu madde bağımlılığındakine paralel bir seyir izlemektedir. Belki bedensel yönüyle biraz daha zayıftır ama ruhsal yönden hemen hemen aynı. Bir araştırmaya göre de bazı kişilerde de beyin rahatsızlıkları oluşturabiliyor.

İnternet ve bilgisayar bağımlılığındaki durum şu an nedir?
Almanya’da şu an yaklaşık 60 milyon internet kullanıcısı var ve bunların yüzde 7-8’i yoğun internet kullanıyor. Bunun da yaklaşık 2 milyona yakını bağımlı sayılabilecek durumdadır. Bu bağımlılıkta herhangi bir sosyal sınıf farkı söz konusu değildir. Hartz IV(İşsizlik Parası II) alan da yüksek dereceli bir idareci de bağımlı olabilir. Eğitimsiz- eğitimli veya başka tür statülerin belirleyici bir etkisi yok.

Günümüzde neredeyse her evde bilgisayar ve internet var ve özellikle çocuklar ve okul çağındakilerin bu tür bir sorun yaşamaları muhtemel. Bunu engellemek için aileler, okul ve diğer kurumlar neler yapabilir?
İlk olarak söyleyebileceğim olumlu bir örnek olmaktır. İnternet ve bilgisayar kullanımına televizyon kullanımında bir çerçeve belirlenmesi gerekiyor. İnternet kullanımı için belli bir zaman dilimi belirlenecekse bunun da iyi bir şekilde kontrol edilmesi gerekir. Kullanım konusunda da kuralları çocuğunuzla beraber koymalısınız. Türk toplumu olarak genelde çocuklarımızı tehlikelerden uzat tutmaya çalışırız.

Ancak internetin tehlikeleri ve riskleri hakkında açık açık konuşmalıyız. Evde iletişimin azalmaması önemli. Çocukla ne kadar iyi ve layıkıyla ilgilenilebilirse riski azaltabiliriz. Çocuğunuzla internette neler yaptığını da konuşabilmelisiniz. Özellikle gençlerin ergenlik dönemi ve sonrası ilgi duyduğu cinsellik vb. konularda da aile tarafından bilgilendirilmeleri gerekiyor.

Sanal dünya gerçek değerler sunmuyor. Mesela bazılarının facebook’ta 500 arkadaşı var. Böyle bir şeyin gerçek hayatta olması pek söz konusu değil. Arkadaşlık nedir? Yakınlık nedir? Gerçek arkadaşlığın ne olduğu işlenmeli.

Güvenli internet bağlantısı söz konusu mu? Ailelerin çoğu bu konularda oldukça bilgisiz ve ne yapabileceği hakkında pek bir fikri yok. Bu ailelere neler tavsiye edersiniz?
Bunun için bazı özel programlardan yararlanılabilir. Örneğin www.klicksafe.de’de sörf yapmak, sanal sohbet, anında karşılıklı mesajlaşma, arama motorları, bilgisayar oyunları, dolandırıcılık amaçlı faaliyetler, telif hakları, siber taciz ve sosyal ağlar gibi konularda Türkçe olarak da bilgiler ve tavsiyeler var. Evdeki internet kullanım süresini düşük tutmak, her çocuğa, her odaya bir laptop gerekmediğini bilmek lazım. Ancak şunu bilmemiz lazım çocuğunuz büyük olasılıkla sizden daha çabuk bu teknik konulara daha çabuk öğrenir ve belli engelleri nasıl kaldırabileceğini bilir.

Şunu iyi bilmeliyiz ki internet bazen sokaktan daha tehlikeli olabiliyor. Örneğin internet üzerinden bahis ve kumar konusu riskli bir alan. Almanya’da normalde yasal belli çerçeveler var fakat; internet üzerinden olanlar da bunu denetlemek ve uygulamak çok zor ve burada yaş sınırı da farklı yöntemlerle aşılabiliyor. Kısaca internette bazı tehlikeler normal hayattakinden daha fazla var.

Aşırı internet kullanım sorunu olanlara yaklaşımı nasıl olmalı?
Bu konunun problemli olduğunu uygun bir şekilde aile içinde dile getirmek, bu alanda sunulan sosyal hizmetlerden faydalanmak, danışma merkezleri ile işbirliği yapmak gerekebilir. Öğrenci ise okuldaki öğretmeni ile de işbirliği yapılması faydalı olur. Ancak bu konu uzmanlar için de nispeten yeni sayılabilecek bir alan.

Bilgisayar ve internet bağlantısının çocukların odalarında olmasını nasıl değerlendiriyorsunuz?
Ben bunu televizyon kullanımı ile kıyaslamak isterim. Ben kızımın odasında televizyon olmasına karşıyım. Aynı şey internet veya laptop için de geçerli. Anne-baba çocuğunun internette ne tür sayfaları ziyaret ettiğini, nelerle ilgilendiğini bilmeli. Burada özellikle ergenlik dönemindekilerin hassasiyetleri ve durumu da dikkate alınmalı.

Türkler arasında bu bağımlılık türü ne kadar yaygın? Bu ne zaman ve nasıl size yansıyor?
Türk gençlerinde bilgisayar ve internet bağımlılığı sözkonusu ise anne-babaya bir mesafe koyma görülüyor. Genel sorun ise sosyal grup platformlarının aşırı kullanımı olarak öne çıkıyor. Bazılarında da ilginç olan normal hayatta neredeyse hiç Alman arkadaşı yokken internette çok sayıda Alman arkadaşı olanlar var.

Önleyici ve tedavi amaçlı ne tür çalışmalar yürütüyorsunuz?
Konu ‘Bu kişiyi nasıl bilgisayarın önünden koparıp normal hayata döndürebiliriz?’ sorusu. Biz öncelikli olarak bu konularda bilgilendirme çalışmaları yürütüyoruz. Sorun varsa bu konularda yapılabilecek çalışma ve tedavi imkânlarını anlatıyoruz. Kullanma süreci ne kadar azsa tedavi şansı nispeten daha fazla oluyor. Bazı kişilerde sağlıklı bir bilgi alışverişi yeterli oluyor ama belirli rol oyunlarına kendilerini veren kişilerin çoğu sadece yatılı tedavi sonrası gerçek hayata dönebiliyorlar. Almanya’da benim bildiğim 3 hastane var, ama rakamın 10’a yakın olduğunu tahmin ediyorum. Burada sunulan tedavi ise aynı madde bağımlılarına sunulan tedaviler gibi. Sadece tedavi süresi madde bağımlılarına göre biraz daha kısa ortalama 4-5 ay sürüyor. Sağlık sigortaları bu konuyu bir hastalık olarak tanıyor. Okuyucularınıza buradan önümüzdeki aydan itibaren München’deki Condrobs e.V’de çalışmaya devam edeceğimi de belirtmek isterim. [YUSUF BAL-MANNHEİM]

Kaynak:


Yorumlar
Yeni Ekle
+/-
Yorum yaz
Adınız:
E-posta:
 
Başlık:
UBB Kodu:
[b] [i] [u] [url] [quote] [code] [img] 
 
 
:angry::0:confused::cheer:B):evil::silly::dry::lol::kiss::D:pinch:
:(:shock::X:side::):P:unsure::woohoo::huh::whistle:;):s
:!::?::idea::arrow:
 
Lütfen resimdeki güvenlik kodunu giriniz.
Internet explorer veya Chrome kullaniyorsaniz bir defa göndere tiklamaniz yeterli!

3.26 Copyright (C) 2008 Compojoom.com / Copyright (C) 2007 Alain Georgette / Copyright (C) 2006 Frantisek Hliva. All rights reserved."